Kopia danych aplikacji - korzystanie z tych samych gier i aplikacji na kilku telefonach i tabletach

Głównym założeniem większości programów jest gromadzenie informacji, a następnie ich analizowanie i przedstawianie w jasny sposób użytkownikowi. Programy tworzą więc bazy danych, z których później można korzystać, ale różnie sobie radzą (lub nie radzą) w temacie zabezpieczania tych danych. Mówię tutaj o zabezpieczeniu danych dla siebie, a nie przed dostępem osób trzecich.

Programy na telefon i tablet, które automatycznie synchronizują dane, pozwolą na kontynuację pracy lub zabawy na innym urządzeniu, a często także na komputerze. Natomiast programy wykonujące automatycznie kopię bazy danych poza telefonem, zapewnią dostęp do danych w przypadku uszkodzenia, a przecież o zbicie ekranu bardzo łatwo. Jeżeli uszkodzony zostanie dotyk, może okazać się, że naprawa będzie nieopłacalna. I choć ból będzie ogromny, to stratę możesz ograniczyć „tylko” do utraty telefonu, a dane mogą być bezpiecznie odzyskane. Kluczem do tego jest właśnie dobór odpowiednich aplikacji i ich właściwa konfiguracja.

Korzystanie z gier i aplikacji na różnych urządzeniach

Programy (darmowe i płatne) pobrane ze sklepu są automatycznie przypisywane do konta Google. Dlatego możesz kupić program w telefonie z Androidem i korzystać z niego na tablecie, a także po przywróceniu ustawień fabrycznych w tym samym telefonie. Ważne jest jedynie, byś na wszystkich urządzeniach zalogował się na konto Google, na którym gry i aplikacje kupiłeś.

Zobacz jak założyć i dodać konto Google do telefonu

Nieco inaczej jest z darmowymi grami i aplikacjami. Nie ma problemu z ich dostępnością na innych urządzeniach z Androidem, bo i tak są do pobrania ze sklepu za darmo. Sprawa komplikuje się, gdy chodzi o dane utworzone i zapisane w programach. I nie ma znaczenia, czy program był darmowy, czy płatny. Jeżeli program nie będzie miał możliwości tworzenia kopii bazy danych, to dostęp do tych danych nie będzie możliwy po zmianie telefonu.

Różne podejścia do zabezpieczenia danych użytkownika

1. Programy i usługi z własnym kontem i synchronizacją danych

Najlepszymi programami pod względem zabezpieczenia danych użytkownika i udostępniania ich na różne urządzenia, są te z własnym kontem, na którym przechowywane są wszystkie dane. Bardziej chodzi tutaj o usługę, niż o samą aplikację. Często w takim przypadku, program w telefonie jest tylko elementem pozwalającym korzystać z usługi. Przykładów takich programów (usług) jest całkiem sporo. Najbardziej popularne to Facebook, Twitter, Gmail. Kalendarz Google, Endomondo, Hangouts, czy Allegro. Wszystkie te usługi wymagają założenia konta i wszystkie przechowują dane na serwerach – w internecie. Aplikacja w telefonie umożliwia dostęp do tych danych, dodawanie i ich modyfikację. Jak bardzo można ingerować w te dane zależy od rodzaju usługi. Jednak nikt nie musi się martwić, że utraci dane z Gmaila, czy z Allegro dlatego, że zniszczył telefon. A programów przechowujących dane na serwerach jest znacznie więcej. Mniej popularne, ale równie przydatne to na przykład Dysk Google, Notatnik Google, Todoist, czy Fooder. Podobnie sprawa wygląda z grami. Cechą charakterystyczną wszystkich programów z własnym kontem jest to, że wystarczy zalogować się na konto w nowym telefonie, by korzystać z danych tak jak na poprzednim urządzeniu. Poza tym dostęp do tych usług można mieć przez przeglądarkę internetową, co także jest sporym atutem.

Podczas korzystania z programów z własnym kontem, nie trzeba się przejmować danymi po stracie lub wymianie telefonu. Bez żadnego problemu można też korzystać równolegle z programu na innym urządzeniu, gdyż dane są synchronizowane. Takie programy (usługi) zawsze mają u mnie najwyższy priorytet. Nawet zwykły notatnik, musi mieć możliwość synchronizacji danych. Bez tego jest dla mnie bezużyteczny.

2. Programy przechowujące dane w zewnętrznych usługach – automatycznie robiące kopię bazy danych

Kolejną grupą programów są takie, które nie mają własnego konta, na którym mogą przechowywać dane. Potrafią za to korzystać z innych usług, w których przechowują dane lub kopię danych. Jest to także całkiem dobre rozwiązanie, ale żeby z niego korzystać trzeba mieć dostęp do tej drugiej usługi. Najczęściej jest to Dysk Google lub Dropbox, ale zależy to od producenta aplikacji. Kopię danych aplikacji często można robić w płatnych wersjach aplikacji, a darmowe odpowiedniki mogą nie mieć takiej możliwości (choć nie jest to żadną regułą).

Jak kupić grę lub aplikację na Androida opisałem w tym artykule

Użytkownicy telefonów z Androidem nie powinni mieć problemu z dostępem do Dysku Google, gdyż wystarczy mieć konto Google żeby z niego korzystać. Konto Dropbox możesz założyć niezależnie na stronie https://www.dropbox.com/pl/. Obie te usługi, to tak zwane dyski wirtualne, na których można przechowywać różne pliki. Niektóre programy mogą wykorzystywać dostępną przestrzeń takiego dysku na wykonywanie kopii swojej bazy danych. Takimi programami są na przykład Fuelio, Sleep as Android, czy Swipetimes.

Programy w Androidzie nie mogą bez zgody użytkownika korzystać z innych programów. Jednak możesz sam sprawdzać ustawienia programów i aktywować taką opcję. Oczywiście tylko wtedy, gdy jesteś zainteresowany takim sposobem zabezpieczenia danych (co jednak zawsze polecam). Kopie bazy danych takich programów mogą być wykonywane w różnym czasie, ale zależy to od aplikacji. Fuelio może zapisywać kopię na dysku Google po każdym dodaniu nowego tankowania. Swipetimes można skonfigurować żeby robił kopię codziennie lub co tydzień o określonej godzinie.

Często dane z kopii nie są synchronizowane automatycznie na inne urządzenia. Dlatego programy tego typu nadają się do zabezpieczenia danych i przenoszenia ich po wymianie telefonu na nowy (kopia w chmurze), ale gorzej będą się sprawdzać do równoległego używania na różnych urządzeniach. Niemniej jednak, jest to istotna grupa programów w moim telefonie.

2.1. Gry zapisujące postęp w usłudze „Gry Google Play”

Ciekawym rozwiązaniem dla graczy jest korzystanie z usługi Gry Google Play (Google Play Games). Jest to usługa, która umożliwia zapisywanie postępu gry na koncie Google. Żeby można z niej korzystać, producent gry musi dodać taką możliwość i to w sposób umożliwiający zapisywanie postępu gry. Potrzebne jest konto Google (ale to już zapewne masz). Po wyrażeniu zgody na zapisywanie wyników w Gry Google Play nie musisz martwić się o dane z postępu gry. Po przesiadce na inny telefon wystarczy połączyć się z tą usługą, a wyniki gry zostaną przywrócone. Przykładowa gra, która korzysta z Gry Google Play i umożliwia przywrócenie danych z rozgrywek to Brain Dots.

Przed rozpoczęciem korzystania z Google Play Games zapoznaj się z tymi informacjami. Usługa umożliwia znacznie więcej niż tylko zapisywanie postępu gry, w tym także publiczne udostępnianie wyników i konkurowanie ze znajomymi. Warto więc dostosować jej ustawienia do swoich potrzeb.

PAMIĘTAJ ŻE DO SYNCHRONIZACJI ORAZ WYKONYWANIA KOPII W ZEWNĘTRZNYCH USŁUGACH POTRZEBNY JEST DOSTĘP DO INTERNETU.

3. Programy z możliwością ręcznego wykonywania kopii zapasowej bazy danych

Nie wszystkie programy potrafią tworzyć automatycznie kopię zapasową bazy danych w zewnętrznych usługach. Jednak są programy, które mają możliwość ręcznego wykonywania kopii zapasowej. Są też takie, które potrafią tworzyć kopię automatycznie, ale tylko w pamięci telefonu lub na karcie pamięci. Warto także na to zwracać uwagę i tak skonfigurować program żeby taką kopię robił.

W tym przypadku należy pamiętać o kilku rzeczach. Kopia zapisana w telefonie (nie na karcie pamięci) będzie bezużyteczna w przypadku formatowania telefonu. Dlatego dobrze jest ją przenieść przed formatowaniem. Kopia na karcie pamięci nie zostanie utracona przy formatowaniu telefonu i można ją wykorzystać po przywracaniu systemu. Ale żadna z tych kopii nie przyda się, gdy telefon zostanie nieodwracalnie uszkodzony lub zgubiony. Dlatego warto od czasu do czasu przenosić taką kopię ręcznie, na przykład na dysk Google. Ja używam jednego programu, w którym kopię robię ręcznie i od razu zapisuję ją na dysku Google. Jest to program Libra, który tak bardzo przypadł mi do gustu (i nie mogę znaleźć godnego zamiennika), że akceptuję to ograniczenie. Nie jest to grupa programów, z których chętnie korzystam, bo pamiętanie o robieniu kopii zapasowej danych może być zawodne.

4. Programy bez możliwości tworzenia kopii zapasowej bazy danych

Najsłabszą grupę programów i gier tworzą te bez możliwości wykonywania kopii bazy danych. Dokładnie chodzi o programy, które przechowują bazę danych na urządzeniu i nie mają opcji zapisania jej w innej postaci jako kopii. W przypadku takich programów zawsze traci się dane, więc unikam ich jak ognia. Założenie jest dla mnie proste. Skoro chcę zapisywać dane, to także chce mieć do nich dostęp po zmianie telefonu, a te programy tego nie umożliwiają.

Programów z tej grupy nie należy mylić z programami, które do działania w ogóle nie potrzebują bazy danych użytkownika. Takie programy to na przykład kalkulator, konwerter plików (przerabia plik w telefonie z jednego formatu na drugi), czy pogodynka (wykorzystuje swoją bazę danych).

5. Programy wykorzystujące pliki zapisane w telefonie lub dane z innych programów

Kolejna grupa programów nie tworzy własnej bazy danych, ale potrafi wykorzystać pliki lub bazę utworzoną w innym programie. Takie programy najczęściej korzystają z bazy danych usług, do których potrzebne jest konto i które synchronizują się z tym kontem (pierwsza grupa w tym zestawieniu). Mogą to być aplikacje kalendarzy, które korzystają z bazy danych kalendarza Google, czy dialery, które wykorzystują bazę kontaktów zapisaną w telefonie. Na podobnej zasadzie działają programy wykorzystujące pliki (często multimedialne, ale nie tylko) zapisane w telefonie. Mogą to być odtwarzacze muzyki, programy do przeglądania i edycji zdjęć, czy menedżery plików.

W przypadku wszystkich programów tego typu nie musisz martwić się o zabezpieczenie bazy danych (bo nie mają własnej). Zawsze jednak warto zabezpieczać pliki, z których te programy korzystają i które są zapisane w telefonie. Możesz je zapisać na dysku Google lub przenieść do komputera.

Kopia bazy danych programu to nie wszystko

Poszukując w sklepie programów z pierwszych dwóch grup wymienionych wyżej, można zabezpieczyć swoje dane zgromadzone w tych programach. Ale są to tylko dane, a nie ustawienia aplikacji. Przykładowo Sleep as Android przywróci statystyki snu z kopii zapasowej utworzonej na dysku Google. Nie przywróci jednak takich ustawień aplikacji jak zdefiniowane budziki użytkownika, lub ustawień innych niż domyślne. Warto mieć to na uwadze.

Niektóre aplikacje mogą tworzyć kopię swoich ustawień wykorzystując usługę Android Backup Service. Jeżeli program będzie obsługiwał taką funkcję, to po przywróceniu systemu (ponownym zalogowaniu się na swoje konto w telefonie) będzie możliwe przywrócenie ustawień aplikacji. Niestety spora część aplikacji nie korzysta z tego narzędzia, dlatego nie jest to zbyt pewny sposób (choć sytuacja się znacząco poprawia). Jednak moim zdaniem warto z niego korzystać. Jeżeli ustawienia aplikacji zostaną przywrócone po zmianie telefonu, to super. Jeżeli nie, to trudno. Bez tej opcji żadne nie byłyby przywrócone, a włączając ją można liczyć, że chociaż część aplikacji odzyska ustawienia.

Tworzenie kopii zapasowej przez Android Backup Service możesz włączyć w ustawieniach Androida > Kopia i kasowanie danych. Powinno być włączone „Utwórz kopię zapasową” oraz „Autoprzywracanie”. Przy pierwszej konfiguracji telefonu może pojawić się pytanie, czy chcesz przywrócić dane z kopii zapasowej. Właśnie wtedy można przywrócić dane z usługi Android Backup Service. Poza ustawieniami aplikacji zapisywane są hasła do sieci Wi-Fi, układ pulpitów, tapeta itp.

Tworzenie kopii zapasowej ustawień i aplikacji w Androidzie
Komunikat o tworzeniu kopii ustawień i aplikacji w Androidzie.

© Kalim – fotolia.com